Beelden van geloof
Ik geloof in één God, de almachtige Vader,
Schepper van hemel en aarde, van al wat zichtbaar en onzichtbaar is.
Dat is nog wel duidelijk. Maar als je zegt
God uit God, Licht uit Licht, ware God uit de ware God.
dan is het nog knap ingewikkeld te weten wat je nu eigenlijk precies zegt.
Dat mensen het credo niet meer uit hun hoofd kennen, en ook de betekenis niet meer helemaal vatten, betekent niet dat daarmee hun geloof minder zou zijn. Het heeft alleen soms andere woorden nodig.
Afgelopen vrijdag kwamen vier stellen samen die in het afgelopen jaar getrouwd zijn en die ik daaraan voorafgaand met huwelijkscatechese heb mogen leren kennen. Foto's werden bekeken, verhalen uitgewisseld, een gezellige avond. Oppervlakkig zou je kunnen zeggen dat het een normale avond van pasgehuwden was, niks "katholieks", niks "gelovigs" aan. We hebben niet gebeden samen, geen kaarsjes aangestoken, geen enkel typisch katholiek ritueel. God kwam niet ter sprake.
Maar hier zaten wel vier stellen bij elkaar die vóór ze trouwden heel goed hebben overwogen dat trouwen voor de Kerk, trouwen voor God, verder gaat dan het huwelijk in het gemeentehuis. Een kerkelijk huwelijk is een afbeelding van de liefde die God voor mensen heeft, en die liefde kan nooit verbroken worden. Dáárom is scheiden in de Kerk onmogelijk, en dat beseften deze pasgetrouwden heel goed. Zonder gebruik van eeuwenoude woorden spreken zij hun geloof uit, alleen al door getrouwd te zijn voor de Kerk.
Aan het eind van de avond stelde één van hen voor om volgend jaar opnieuw samen te komen. Die afspraak staat nu. Ook dat is uiting van geloof, van Kerk zijn: betrokken willen zijn bij elkaar.
Géén van deze stellen komt regelmatig naar de kerk op zondag, en ik denk dat als ik ze zou vragen het credo eens in detail uit te leggen dat ze niet ver zouden komen. Met een negatieve insteek kan je dan zeggen: zie je wel, het gaat niet goed met de kerk, met het geloof.
Maar ik pakte vrijdag iets heel anders mee: hoop. Mensen die in onze tijd via hun huwelijk willen getuigen van Gods liefde, mensen die spontaan buiten gebaande wegen om gemeenschap willen vormen, kerk willen zijn, dat leert mij dat het wel goed zit. Misschien veranderen de vormen en de uitingen, maar de kern blijft overeind. Ik ben deze jonge stellen heel dankbaar dat ze me dat hebben laten zien.
Wie ik ook dankbaar ben, is een jonge vrouw uit het noorden, die ik uitsluitend ken via internet. We zijn in gesprek geraakt over het geloof, en dan vooral over haar geloofsontwikkeling. Van huis uit protestant, heeft ze besloten de overstap naar de katholieke Kerk te gaan maken. Dat heeft alles te maken met haar verstaan van Maria als beeld van de Kerk. Dat is een manier van kijken die onder protestanten niet bepaald gemeengoed is.
Onlangs vroeg ze me wat precies een devotie is, om vervolgens te vertellen over haar manier van kijken naar Maria. Je zou kunnen zeggen dat ze een sterke devotie heeft tot "de zwangere Maria". Jezus, die God is, maakt zich als mens totaal afhankelijk van Maria, die beeld van de Kerk is. Zonder te drinken aan haar borst zou Hij gestorven zijn van honger, als zij Zijn luiers niet verschoond had, was Hij omgekomen in Zijn eigen vuil.
Oppervlakkig kan het schokkend zijn om zo "werelds" tegen Maria en Jezus aan te kijken. We zien Maria liefst afgebeeld als een serene vrouw, devoot kijkend naar Jezus. En het Jezus-kind is vaak een soort super-baby die rechtop zit, fier de wereld in kijkt en eventueel nog een kroon en scepter draagt ook.
Toch was Jezus ooit een baby die gevoed moest worden, en verschoond. En toch was Maria ooit een moeder die via haar borsten Jezus melk gaf. De jonge vrouw die me hier op wees is zelf moeder van kleine kinderen, en weet dus uit de eerste hand hoe afhankelijk een kind van de moeder is. Ze is niet bereid om de werkelijkheid van Maria en haar Kind aan te passen aan steriele geloofswaarheden, maar ze past die geloofswaarheden toe op die werkelijkheid om zo dieper begrip te krijgen voor Jezus, Maria en de Kerk.

