Licht dat ons aanstoot
Weinig dichters hebben méér controverse opgeroepen, hebben meer waardering gekregen en zijn erger verguisd, sinds de jaren 60, dan Huub Oosterhuis.
Dat Oosterhuis, door expliciet afstand te nemen van kernelementen uit het katholieke geloof zichzelf wat minder geloofwaardig maakte als leverancier van liturgische teksten ligt voor de hand.
Maar het verandert niets aan het feit dat hij een poetische verwoording heeft gevonden voor het geloof van vele Nederlandse katholieken. Een tekst van hem die mij altijd aanspreekt is Licht dat ons aanstoot.
Is het "warrige, in wezen nietszeggende beeldspraak met een ondertoon van pathetisch zelfbeklag"? Misschien, maar is dat niet over veel poezie te zeggen? Oosterhuis is niet een dichter die veel opdringt, maar die vooral ruimte scheppend werkt.
Het maakt zijn teksten op vele manieren uitlegbaar, en daarmee misschien warrig en nietszeggend. Maar het is poezie die in handen wordt gegeven aan de lezer, om zich toe te eigenen. Het is dus niet zozeer de dichter, als wel de lezer die de tekst véélzeggend kan maken.
Hoe leest u deze tekst? Prettige vaagheid, die voorkomt dat u concreet moet worden? Of juist een rake verwoording van het onzegbare mysterie Gods?
Licht dat ons aanstoot in de morgen,
voortijdig licht waarin wij staan
koud, één voor één en ongeborgen,
licht overdek mij, voer mij aan.
Dat ik niet uitval, dat wij allen
zo zwaar en droevig als wij zijn
niet uit elkaars genade vallen
en doelloos en onvindbaar zijn.
Licht, van mijn stad de stedehouder,
aanhoudend licht dat overwint.
Vaderlijk licht, steevaste schouder,
draag mij, ik ben jouw kijkend kind.
Licht, kind in mij, kijk uit mijn ogen
of ergens al de wereld daagt
waar mensen waardig leven mogen
en elk zijn naam in vrede draagt.
Alles zal zwichten en verwaaien
wat op het licht niet is geijkt.
Taal zal alleen verwoesting zaaien
en van ons doen geen daad bekijft.
Veelstemmig licht, om aan te horen
zolang ons hart nog slagen geeft.
Liefste der mensen, eerstgeboren,
licht, laatste woord van Hem die leeft.

